W centrum Gliwic, na terenie Parku im. Fryderyka Chopina, stoi przeszklony budynek, w którym panuje tropikalny klimat przez cały rok. Palmiarnia Miejska to ponad 2000 metrów kwadratowych przestrzeni, gdzie rosną egzotyczne rośliny z różnych zakątków świata, pływają piranie i płaszczki słodkowodne, a temperatura przypomina wilgotne lasy równikowe. To miejsce z historią sięgającą końca XIX wieku, które przetrwało wojnę i dziś jest trzecią co do wielkości palmiarnią w Polsce.
Dla kogoś kto szuka ucieczki od szarości śląskiego miasta, zwłaszcza zimą, trudno o lepszy pomysł niż godzinna wizyta wśród palm i paproci.
- tropikalny klimat przez cały rok
- ponad 5600 egzotycznych roślin
- pięć tematycznych pawilonów
- akwarystyka z egzotycznymi rybami
- historia sięgająca XIX wieku
Historia palmiarni – od szklarni dla elit do miejskiej atrakcji
Pierwsze szklarnie pojawiły się tu już w 1880 roku, kiedy miejski park dopiero powstawał. W tamtych czasach posiadanie oranżerii podnosi prestiż miasta, więc rajcy Gliwic postanowili nadążyć za modą. Park rozciągał się między rzeką Kłodnicą a Kanałem Kłodnickim i miał być „zielonymi płucami” wśród hut i kopalń. Rośliny egzotyczne wystawiano w sezonach letnich, wzbudzając coraz większe zainteresowanie mieszkańców.
Prawdziwy rozkwit przyszedł w 1924 roku, po wystawie roślin egzotycznych. Wtedy sprowadzono nowe gatunki, zbudowano basen dla hiacyntów wodnych i viktorii regii o powierzchni 120 metrów kwadratowych. W kolejnych latach dodano akwaria, terraria, woliery, a nawet klatki dla małp. Palmiarnia stała się celem wycieczek z całego Śląska – w 1926 roku odwiedziło ją około 8 tysięcy osób, a dekadę później już 30 tysięcy.
Trzy palmy, które rosną dziś w pawilonie historycznym, pamiętają rok 1924. To najstarsze mieszkanki palmiarni, które przetrwały wojnę i wszystkie kolejne lata.
Styczeń 1945 roku był dla palmiarni końcem świata. Powybijane szyby, niesprawna kotłownia i mróz zniszczyły prawie całą kolekcję roślin. Ale już w październiku 1947 roku, dzięki wysiłkowi inżyniera Krzeczewskiego i pracowników, placówka ponownie otworzyła drzwi. Miała wtedy 1400 metrów kwadratowych powierzchni, około 600 gatunków roślin, 28 akwariów i basen z podgrzewaną wodą.
Współczesna palmiarnia to efekt przebudowy z 1998 roku. Nowoczesne obiekty szklarniowe mają powierzchnię 2000 metrów kwadratowych, a najwyższy pawilon mierzy 22 metry wysokości, co daje palmom przestrzeń do dalszego wzrostu.
Co zobaczysz w gliwickiej palmiarni
Palmiarnia dzieli się na pięć pawilonów tematycznych. W pierwszych czterech dominują rośliny – od palm przez sukulenty po storczyki. Piąty pawilon, akwarystyczny, otwarto w 2012 roku. Łącznie rośnie tu ponad 5600 roślin, a niektóre okazy mają ponad 150 lat.
Spacerujesz wąskimi ścieżkami między gęstą roślinnością, która niemal zawiesza się nad głową. Są tu rośliny cytrusowe i przyprawowe – pieprz, cynamon, kardamon. Można zobaczyć drzewa kakaowca, dzbaneczniki mięsożerne, wysokie palmy z Australii, Afryki i obu Ameryk. W terrariach siedzą gady, w klatkach śpiewają egzotyczne papugi i kanarki, a w akwariach pływają żółwie.
Największą atrakcją dla wielu osób jest pawilon akwarystyczny. Cztery tematyczne zbiorniki mieszczą kilkadziesiąt gatunków ryb. Największy, o pojemności 60 tysięcy litrów, prezentuje dorzecze Amazonki. Pływają w nim arapaimy, płaszczki słodkowodne, roślinożerne piranie pacu i sumy czerwonopłetwe. Jest też zbiornik z rybami z polskich rzek – pstrągami, miętusami, okoniami i karasiami.
W palmiarni można zobaczyć żywą kolonię mrówek liściorek. Obserwowanie jak niosą kawałki malin i liści wrzeciona, żeby hodować grzyby którymi się żywią, potrafi pochłonąć uwagę na kilka minut.
Warto zwrócić uwagę na liśćce – owady tak doskonale udające liście, że trudno je wypatrzeć nawet z bliska. To jedna z nowości, która pojawiła się w palmiarni kilka lat temu.
Palmiarnia Miejska w Gliwicach – dla kogo to miejsce
To dobra opcja dla rodzin z dziećmi. Dzieci lubią akwaria z rybami i terraria z gadami, a tropikalny klimat sprawia że nawet zimą można poczuć się jak na wakacjach. Zwiedzanie zajmuje około półtorej godziny, więc nie jest to męcząca wycieczka dla młodszych dzieci.
Można wejść z wózkiem, choć ścieżki są wąskie i lepiej zostawić go w szatni. Dla osób starszych plus – palmiarnia znajduje się około 10 minut spacerem od dworca kolejowego w Gliwicach, więc łatwo dojechać pociągiem.
Miłośnicy roślin znajdą tu ciekawą kolekcję, zwłaszcza że część okazów ma ponad sto lat. Dla kogoś kto szuka spokojnego miejsca na popołudniowy spacer w deszczowy dzień – trudno o lepszy wybór w Gliwicach.
Praktyczne informacje – ceny biletów i godziny otwarcia
Palmiarnia jest nieczynna w poniedziałki. Od wtorku do piątku otwarta jest w godzinach 9:00-18:00, a w weekendy od 10:00 do 18:00. Warto sprawdzić aktualne godziny przed wizytą, bo zdarzają się przerwy techniczne na prace konserwacyjne.
Ceny biletów:
- Bilet normalny – około 10-12 zł
- Bilet ulgowy – około 8 zł
- Bilet grupowy (minimum 10 osób) – 8 zł od osoby
- Seniorzy 60+ z Kartą Gliwicki Senior – 7 zł
- Dzieci do 3 lat i osoby powyżej 75 lat – wstęp bezpłatny
Można płacić kartą i gotówką. Szatnia jest bezpłatna, co przy wilgotnym tropikalnym klimacie w środku jest istotne – kurtkę na pewno będzie się chciało zostawić.
Jak dojechać do palmiarni
Palmiarnia znajduje się przy ulicy Fredry 6 w Gliwicach, na terenie Parku im. Fryderyka Chopina. Pod parkiem, wzdłuż ulicy, jest parking. W weekendy postój jest darmowy, w tygodniu za dwie godziny zapłaci się maksymalnie 10 złotych. Można też zaparkować za darmo na początku ulicy Henryka Sienkiewicza.
Dojazd pociągiem jest wygodny – z dworca głównego w Gliwicach to około 10 minut spaceru przez centrum miasta. Przed budynkiem stoją dwa lwy, na których rodzice często sadzają dzieci do zdjęć na tle przeszklonego budynku.
Co jeszcze warto wiedzieć
Palmiarnia prowadzi podcast „Palmiarnia na wynos” z historiami, ciekawostkami i poradami dla osób które chcą stworzyć małą palmiarnię w domu. Można znaleźć tam odcinki o nawożeniu roślin, wyborze palm do mieszkania czy roślinach mięsożernych. Dostępne na Soundcloud i Spotify.
Wizytę w palmiarni można połączyć z innymi atrakcjami w Gliwicach – w pobliżu znajduje się Funzeum oraz Radiostacja Gliwicka z drewnianym masztem wysokim na 111 metrów, zbudowanym bez użycia ani jednego stalowego gwoździa.
W centrum przemysłowego miasta miejsce takie jak palmiarnia to rzadkość. Zwłaszcza zimą, kiedy za oknem szaro i zimno, tropikalna wilgoć i zieleń potrafią odmienić nastrój. Nie jest to wielka atrakcja na cały dzień, ale na godzinę czy półtorej – w sam raz.